Grondbeleid

De gemeente Het Hogeland voert een dynamisch grondbeleid, vastgelegd in de Nota Grondbeleid 2025-2030. Dit beleid stelt ons in staat flexibel en doelgericht om te gaan met grondzaken, waarbij we inspelen op actuele ruimtelijke ontwikkelingen en maatschappelijke behoeften. Het grondbeleid zorgt ervoor dat we “strategisch” kunnen anticiperen op veranderingen in de woningmarkt, de economie en de leefomgeving. In de voorjaarsnota 2025 is extra personele capaciteit geraamd om de uitvoering van het grondbeleid verder vorm te geven.

Een belangrijk onderdeel van ons dynamisch grondbeleid is het afwegingskader waarmee per project wordt bepaald welke rol de gemeente aanneemt: een passieve of een actieve houding. Bij een passieve houding verstrekt de gemeente bijvoorbeeld alleen kaders of voorwaarden, terwijl zij bij een actieve houding zelf initiatief neemt, grond aankoopt of ontwikkelt om zo het gewenste resultaat te realiseren. Deze aanpak maakt het mogelijk om per situatie maatwerk te leveren en zo efficiënt en effectief te opereren.

Het grondbeleid is essentieel om de ruimtelijke kwaliteit en de financiële continuïteit van de gemeente te waarborgen. Door het beheren en, indien nodig, aankopen en verkopen van grond kunnen we betaalbare woningbouw en andere maatschappelijke voorzieningen stimuleren. Daarnaast helpt het grondbeleid bij het creëren van een duurzame en aantrekkelijke leefomgeving, waarin wonen, werken en recreëren goed samengaan en draagt daarbij zorg voor een rechtvaardige verdeling van kosten opbrengsten over gebruikers, exploitanten, eigenaren en gemeente.

Met dit dynamische grondbeleid en het afwegingskader wil de gemeente zowel op korte als lange termijn haar ambities realiseren en de leefbaarheid van Het Hogeland blijven versterken.

Financiële stand van zaken grondexploitaties

De financiële stand van zaken van de grondexploitaties wordt hieronder in de tabel omschreven. Voorafgaand aan de jaarrekening worden de grondexploitaties jaarlijks geactualiseerd en door de raad vastgesteld. De grondexploitaties over 2024 (herziening 2025) is door de raad in mei 2025 vastgesteld.

Weerstandsvermogen

De omvang van de risico’s bepaald het weerstandvermogen van de grondexploitaties. Het weerstandvermogen wordt bepaald aan de hand van de risicoanalyse en wordt vooral beïnvloed door de volgende scenario’s; hoogte van de rente, de verkoopsnelheid en hoogte van de kavelprijzen, maar bijvoorbeeld ook de kostenstijging. Het risico wordt daarna bepaald aan de hand van het effect van dit scenario maal de kans dat dit scenario werkelijkheid wordt.

Naast grondexploitaties heeft het grondbedrijf nog een paar reserves en voorzieningen die kosten voor woningbouwplannen dekken:

Voorzieningen:

• Voor het plan De Laan Zuid 1e fase te Warffum is geen actieve grondexploitatie. De bouwkavels worden wel uitgegeven. Deze voorziening van € 428.510 is ingesteld om de kosten van het woonrijp maken te financieren en huidige boekwaarde.
• Locatie Leens-Oost heeft nog een voorziening van circa € 34.000 Gemeente heeft openbare ruimte van projectontwikkelaar overgenomen. Deze voorziening is nodig voor de laatste woonrijp kosten van dit plan uit te voeren in 2026.

Reserves:

• De huidige reserve Grondbedrijf (grondexploitaties) heeft een verwacht saldo van afgerond € 596.658
• Locatie Vogelzang heeft nog een bestemmingsreserve Bovenwijkse kosten van afgerond € 15.000, dit bedrag wordt ingezet voor het beheer en herstel van dit plan de komen 2 jaar.
• Locatie Ter Laan 4 heeft nog een bestemmingsreserve Bovenwijkse voorzieningen afgerond € 118.000. Vanuit de grondexploitatie worden hier geen bijdragen meer aan toegevoegd. Deze reserve wordt ingezet voor projecten grenzend aan het plangebied van Ter Laan 4.
• Woonplan Haven Zoutkamp heeft een reserve van afgerond 2.320.000. Deze reserve wordt ingezet voor het woningbouw project welke in voorbereiding is.